Gümüşhacıköy

 Amasya ili Karadeniz Bölgesi’nin orta bölümünde yer alır. Ancak  denize kıyısı bulunmaması nedeniyle İç Anadolu Bölgesi’nin coğrafi,  sosyal-ekonomik ve kültürel özelliklerini taşır.

 Gümüşhacıköy yöresi Orta Karadeniz bölümünün Anadolu steplerine  bakan iç kesimleri de yer almaktadır. Denizle doğrudan ilişkisi yoktur.  Fakat ulaşım imkanları bakımından oldukça elverişli bir konuma sahiptir.

İlçenin Ortasından Karadeniz Bölgesi’ni İstanbul’a bağlayan, bir kolu da Suluova , Amasya ve Taşova üzerinden doğuya ayrılan devlet yolu geçmekte olup, ilçe merkezi Merzifon’a 20km , Amasya’ya 71 km, Batıda Osmancık’a 40 km, güneyde Çorum’a 60 km, Hamamözü’ne 22 km mesafede olup bu il ve ilçelere asfalt yollarla bağlıdır. Kuzeyde Vezirköprü’ye 40 km dağ yolu ile komşu bulunmaktadır. 

Gümüşhacıköy ilçesi, Sivas- Samsun demiryolu üzerindeki Havza tiren istasyonu 50 km uzaklıktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 810m dir. Kuzey de taşan ( Tavşan ) dağları, batıda İnegöl Dağları, güneybatıda Eğerli (Saray) Dağları ile çevrili olup doğu istikametine doğru uzanan sulak Gümüş Ovası ilçenin genel konumu teşkil eder. G.Hacıköy yüzölçümü yurt ansiklopedisine  göre 812 km2  , hayat ansiklopedisini göre 819 km2 dir. Son nüfus sayımına göre ilçe merkezinin nüfusu 15.050dir.

Gümüşhacıköy Karadeniz Bölgesi’nin Canik Dağlarının duvar vazifesi görmesi nedeniyle iklim olarak da ayrı bir özelliğinin görüldüğü Tavşan Dağları’nın güney, İnegöl Dağları’nın da doğu eteklerinde kurulduğunda geçit iklimi bölgesinde bulunmaktadır. Çünkü Orta Karadeniz ile İç Anadolu Bölgesi iklimine diğer bir değişle kıyı ve kara iklimi arasında bir iklim karakteri taşımaktadır. Gümüşhacıköy ve yöresi ilkbahar, yaz ve kış mevsimlerinde Orta Avrupa’dan sokulup Balkanlar üzerinde güneye doğru sarkan hava kütlelerinin altına girer. Karadeniz’den geç ipte nem kazanan bu akım sonucu yağışlarda belirgin bir devamlılık oluşturur. Sonbahar da ise Ege ve Marmara’dan sokulan Karadeniz’e doğru ilerleyen kütleler kısa sürede sağanak yağışları meydana getirmektedir. İlçemizde yazları oldukça sıcak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçmektedir. Yağışlar daha çok ilk bahar ve son bahar aylarında görülür.

 Gümüşhacıköy halkının %80’ini geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.  Tarım  hasadında çalışan ilçe nüfusun miktarı genel nüfusun %75’i  kadardır. Bu  sebepledir ki Gümüşhacıköy’ün ekonomik hayatın tarıma  dayalıdır. Şehrin ekonomik  hayatında önemli yer tutan tarım  ürünlerinin başlıcaları şunlardır : Tütün , şeker  pancarı , soğan,  haşhaş, kendir, buğday, arpa, çavdar, nohut, mercimek, fasulye,  yulaf, fiğ ve mısırdır. Son yıllarda sulu tarımın gelişmesiyle sebzecilik ve seracılık gelişmekte olup ürün çeşidi de artmıştır.

Gümüşhacıköy ilçesi tarihi bakımından çok eski bir ilçedir. Tarih boyunca bir çok uygarlıklara beşiklik yapmıştır. Roma ve Bizanslılar, Araplar, Selçuklular, Artuklular, Danişmendliler, İskitler, Frigyalılar, Libyalılar ve Osmanlı imparatorluğunun hakimiyeti altında kalmıştır. Bir çok kalıntı ve izlere rastlanmaktadır, tarihi eserler bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır: Köprülü Mehmet Paşa Camisi, Bedesten Dükkanları ve Saat Kulesi, Maarif Hamamı, Haliliye Medresesi, Hörgüç Paşa Camisi, Maden Camisi, Manastır, Tekke Hamamı vs