Merzifon

          Merzifon. Orta  Karadeniz  Bölgesinde  Amasya  iline  bağlı  bir  ilçedir.Kuzeyde  Samsun  ili, güneyde  Çorum  ili , doğuda  Suluova  ilçesi, batıda  Gümüşhacıköy  ilçesi  ile  çevrilidir.İlçenin  içerisinden  Tersakan  çayının  kollarından  Gümüşsuyu Türnük  çayı  ve  Paşa  deresi  geçmektedir..Merzifon ,kenti  kuzeyden  çevreleyen  Taşan  dağlarının  eteklerine  kurulmuştur.Merzifon,  yaklaşık  18km.  doğusundaki  Hacıbayram   istasyonu  ile  İç  Anadolu   ve  Samsuna  demiryoluyla,   Samsun- Ankara,  Samsun – İstanbul  karayollarının  kesişme   noktasında  olması  özelliğiyle  de  yurdun  tüm  yerleşim  birimleriyle   karayoluyla  bağlantılıdır.Karayoluyla  Ankara’ya  310 , İstanbul’a  632 , Samsun’a  da  110 km.  uzaklıktadır.Ayrıca  ilçede  Hava   Kuvvetlerine  bağlı  olan  5. Ana  Jet  Üs  Komutanlığı’da sivil  hava   trafiğine  açıktır.İlçe  sınırları  içinde  kalan  toprak  parçası  996  km2dir.İlçe   doğudan  Akdağ , batıdan  İnegöl  Dağları , kuzeyden   Taşan  Dağları , güneyden  de  Çakır  ve  Avrat  Dağları  ile  çevrelenmiş  dağ  içi  ova  görünümündedir.Ovayı  çevreleyen  dağlardan  Akdağ  2062m. , Taşan  Dağı  1900 m., İnegöl  Dağı  1864 m.  yüksekliktedir.Merzifon’un  denizden  yüksekliği  710 m, yüzölçümü  ise  996  km2 dir.

 Merzifon, 2  bucak , 1  kasaba, 63  köy  ve  22  mahalleli  kent  merkezinden  oluşan  bir  ilçedir.İlçe  merkezindeki  nüfus  43000 ,  toplam  nüfus  67195  tir. Nüfusun  % 60 ı  şehir  merkezi , % 40 ı  köylerde  yaşamaktadır.Yıllık  nüfus  artış  oranı  0.28 dir.Halkın  % 65 i tarımla , %6 sı  ticaretle , % 9 u  sanayi  ve  diğer  sanatlarla  uğraşır.%20  kadarıda  işçi  ve  memur  olarak  yaşamını  sürdürmektedir.

İlçede  okuma  yazma  oranı  % 79 dur.1  yüksek  okul , 1  lise , 1  anadolu  lisesi , 5  anadolu  meslek  lisesi , 19  ilköğretim  okulu  ile  eğitim  devam  etmektedir.İlçede  toplam  747  öğretmen  görev  yapmakta  ve  10170  öğrenci  eğitim  görmektedir.Ayrıca  halk  eğitim  merkezi  ve  çıraklık  eğitim  merkezide  bulunmaktadır.Merzifon’da  yabancılarda  Cumhuriyet  tarihimizden  önce  Amerikan  Koleji , Fransız  Koleji  ve  Merzifon  Kızlar  Okulu  olmak  üzere  3  adet  okul  açmışlardır.Fakat  zaman  içerisinde  bu  okullar  kapanmıştır.

Merzifon , iklim  sıralamasına  göre  geçit  iklimi  bölgesindedir.En  düşük  sıcaklık  ocak  ayı  ortalaması  olan  1,3 C , en  yüksek  sıcaklık  ağustos  ayı  ortalaması  olan  21,4 C dir.Yıllık  ortalama  sıcaklık  11,2 C dir.Uzun  yıllar  yağış  ortalaması  ise  yıllık  380 kg/m2 dir.Merzifon  ve  yöresinde  kara  iklimi  yapısına  bağlı  olarak  radyasyon  sisleri  daha  belirgin  olup  kış  ve  sonbaharda  sisli  günler  sık  yaşanır.Yıllık  nem  ortalaması  ise  % 56 dır.

Merzifon  ilçesi  bağ  ve  bahçe  bakımından  zengindir.Taşan  dağlarının  yamaçları  ağaçlarla  kaplıdır.Diğer  kısımlar  bozkır  bir  yapı  göstermektedir.Ovada  yağış  az  olduğundan  doğal  bitki  örtüsü  step  görünümündedir.İlçenin  Karadenize  yakınlığı  nedeniyle  dağlık  kesimlerde  yağış  boldur  ve  bu  yüzden  sık  ormanlar  yer  almaktadır.Kamp  ve  piknik  alanı  olarak  çok  elverişlidir.Arazi  killi  ve  kireçli  toprak  yapısına  sahiptir.Bu  arazide  en  çok  buğday , arpa , şekerpancarı , ayçiçeği , soğan , patates, haşhaş, mısır ,elit  üretimi  yapılmaktadır.Yaklaşık  5500 çiftçi  ailesinin  yaşadığı  Merzifon’da  tarıma  elverişli  toprak  740.000  dekardır.       

Merzifonda  ekonomi  , tarım , ticaret, hayvancılık  ve  el  sanatlarına  dayanmaktadır.Ekonomik  açıdan  Merzifon  Türkiye  genelinde  858  ilçe  arasında  135.  sırada  yer  almaktadır.Amasya  ve  ilçeleri  arasında  ise  2.  sırada  yer  almaktadır.Amasya  ilinin  1.  derecede  kalkınmada  öncelikli  iller  arasında  yer  alması  Merzifon  organize  sanayisininde  gelişmesini  sağlamıştır.Merzifon  ekonomisinin  % 10’unu  oluşturan  imalat  sanayi  (gıda  üretimi, metal  eşya  üretimi, plastik  imalat , tekstil  ve  mobilya  imalatı) bugün  itibariyle  49  adet  üretime  dönük  işyerinde  gerçekleştirilmektedir.Ayrıca  ilçede  kurulu  bulunan  Meray  Yağ  Fabrikasında  ayçiçek  yağı  üretimi , Yeni  Çeltek  Kömür  İşletmesinde  de  linyit  kömürü  üretimi  yapılmaktadır.

Merzifon  külterel  ve  tarihi  açıdanda  zengindir.İlçede , özellikle  Yıldırım  Beyazıt’ın  oğlu  Şehzade  Çelebi  Sultan  Mehmet  ve  Merzifonlu  Kara  Mustafa  Paşanın  yaptırdığı  eserlere  rastlanmaktadır.İlçede  en  göze  çarpan  tarihi  eserler,  Çelebi  Mehmet  Medresesi, Çelebi  Sultan  Mehmet  Camii, saat  kulesi, Kara  Mustafa  Paşa  Camii , Taşhan , Bedesten , Kara Mustafa  Paşa  Hamamı , Tuz  Pazarı  Hamamı , Eski  Kilise , Kara Mustafa  Paşa  İlköğretim  okulu  bulunmaktadır.

İlçe  sosyal  aktiviteler  yönündende  zengindir.Avcılık  yapmak  isteyenler  Taşan  dağları , Kayadüzü  yaylaları , Harız , Yuvala  ve  Yenicede , Orman  Bakanlığı  Milli  Parklar  ve  Av  Yaban  Hayatı  Genel  Müdürlüğünün  belirlemiş  olduğu  tarihlerde  bıldırcın , keklik , tavşan , ördek , kaz , çulluk , yaban  domuzu , çulluk , hopan v.b.  hayvanları  avlayabilirler.Balıkçılık  yapmak  isteyen  kişiler  ise  Yedikır  barajı , Hırka  göleti , 100. Yıl  göleti , Kamışlı  göleti  gibi  ilçede  mevcut  bulunan  10  adet  gölette  turna , sazan , aynalı  sazan , kızıl  kanat  gibi  balıkları  avlayabilirler.İlçede  yapılan  festivaller  ve  şenlikler  ise  Uluslararası  Merzifonlu  Kara  Mustafa  Paşa  Sempozyumu  ve  Şenlikleri , Piri  Baba  Şenlikleri , Kurt  Baba  Pilav  Şenliği , Uçurtma  Şenliği , Kafkas  Adige  Taşan  Dağı  Festivalidir.Bu  festivallerde  ve  özellikle  düğünlerde , bayramlarda  Merzifon’a  has  keşkek , pıtıl  ve  yoğurtlu  çorba  yenir  ve  babayiğit  oynanır.

İlçede  konaklamak  için  4  adet  otel  bulunmaktadır.Bunlar  Çınar  Oteli , Divan  Oteli , Hak  Otel  ve  İstanbul  Otelidir.Ayrıca  84  yatak  kapasiteli  Öğretmen  Evi’de  misafirlerine  modern  bir  çizgide  hizmet  vermektedir. 

Merzifon da  sağlık  hizmeti  200  yataklı  devlet  hastanesi  ve  100  yataklı  hava  hastanesinde  sunulmaktadır.Bunların  yanı  sıra  2  adet  özel  poliklinik  mevcuttur.Hasta  sevkinde  ise  resmi  ve  özel  6  adet  ambulans  bulunmaktadır.

İlçe  çok  sayıda  ünlü  kişide  yetiştirmiştir.Bunlar  , başta  tüm  dünyanın  tanıdığı  Merzifonlu  Kara  Mustafa  Paşa , Hacı  Bayram  Veli  ve  Akşemseddin’in  arkadaşı  Şeyh  Abdürrahim  Nizamettin  Rumi , Türkiye’de  ilk  kez  yargıcı  dispanserini  açan  Dr.  Faik  Yargıcı  ve  kızı  ünlü  modacı  Neslihan  Yargıcı , eski  İzmir  ve  İstanbul  valisi  Namık  Kemal  Şentürk , eski  Kara  Kuvvetleri  Komutanı  Orgeneral  Kemal  Yamak , eski  Hava Kuvvetleri  Komutanı  Orgeneral  Tahsin  Şahinkaya , eski  Bursa  Valisi  Orhan  Taşanlar , Hava  Kuvvetleri  gösteri  timi  kurucusu  ve  lideri  Kurmay  Albay  Adnan  Kul  ve  “yağdır  mevlam  su” adlı  bestenin  sahibi  Mahmut  Oğul  en  tanınmışlarıdır. 

Merzifon’da  basın  yayınada  eskiden  beri  önem  verilmektedir.1919  yılında  Anadoluda  hiç  gazete  çıkmazken  Merzifon’da   Taşan  ve  Tecelli  adlı  iki  gazete  birden  yayınlanıyordu.Günümüzde  ise  Demokrasi , Merzifon’un  Sesi  ve  Panaroma  adlı  3  adet  yerel  gazete  yayımlanmaktadır.