 |
Şeker Kanunu |
Kanun No. 4634 Kabul Tarihi : 4.4.2001
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu Kanunun amacı, yurt içi talebin yurt içi üretimle karşılanmasına ve gerektiğinde ihracata yönelik olarak Türkiye’de şeker rejimini, şeker üretimindeki usul ve esaslar ile fiyatlandırma, pazarlama şart ve yöntemlerini düzenlemektir.
Tanımlar
MADDE 2. — Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Kurum : Şeker Kurumunu,
d) Kurul : Şeker Kurulunu,
e) Şeker: Beyaz şeker (standart, rafine küp ve kristal şeker), yarı beyaz şeker, rafine şeker, ham şeker ve kahverengi şeker olarak sınıflandırılan, pancar veya kamıştan üretilen kristallendirilmiş sakaroz ile nişasta kökenli izoglukoz, likid ya da kurutulmuş halde glukoz şurubu, sakaroz veya invert şeker veya her ikisinin karışımının suda çözünmesinden meydana gelen şeker çözeltisi ve invert şeker şurubu ile inülin şurubunu,
f) Pazarlama yılı: 1 Eylül ile 31 Ağustos tarihleri arasındaki dönemi,
g) A kotası : Yurt içi talebe göre üretilen ve pazarlama yılı içinde iç pazara verilebilen şeker miktarını,
h) B kotası : A kotasının belli bir oranına tekabül eden ve güvenlik payı için bulundurulmak üzere üretilen şeker miktarını,
ı) C şekeri : A ve B kotaları dışında üretilen ve yurt içinde pazarlanamayan şeker ile işlenmek üzere ihraç kaydıyla temin edilen ham ve beyaz şekeri,
j) Şeker fabrikası : Şekeri girdi olarak kullanan işletmeler hariç olmak üzere (e) bendinde tanımlanan ürünler ile ham şekeri işleyerek şeker üreten işletmeyi,
k) Şirket: Bir veya birden fazla sayıda şeker fabrikasını bünyesinde bulunduran ve/veya işleten tüzel kişiliği,
l) Hammadde: Şeker üretiminde kullanılan ana girdiyi,
m) İşlenmiş ürün: İşleme suretiyle tekeri girdi olarak bünyesine alan mamul maddeyi,
n) İmalatçı-ihracatçı: İşlenmiş ürünü üreten ve ihraç eden firmayı,
o) Depolama primi: Şekerin üreticiden tüketiciye istikrarlı bir fiyat ile düzenli olarak ulaşmasını sağlamak üzere depolama masraflarını karşılamak için yapılacak ödemeleri,
p) Depolama kesintisi: Şekerin üreticiden tüketiciye istikrarlı bir fiyat ile düzenli olarak ulaşmasını sağlamak üzere satış zamanlarından kaynaklanan tüm masrafları dengelemek amacıyla şeker satış miktarları üzerinden yapılacak kesintileri, İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kota ve Fiyat Tespiti ile Şeker Ticareti
Kotalar ve kotaların tespiti
MADDE 3. — Şeker üretimi ve arzında istikrarı sağlamak amacıyla pazarlanacak şeker miktarı, sakaroz kökenli ve diğer şekerler için ayrı ayrı olmak üzere şeker türlerine göre, gerektiğinde dönemsel olarak kotalar ile belirlenir. Nişasta kökenli şekerler için belirlenecek toplam A kotası, ülke toplam A kotasının % 10’unu geçemez. Bakanlar Kurulu bu oranı, Kurumun görüşünü alarak % 50’sine kadar artırmaya, % 50’sine kadar eksiltmeye yetkilidir.
Sakaroz kökenli şekerler dışındaki depolanabilir nitelikte olmayan diğer şekerler için B kotası belirlenmez.
Şirketlerin A ve B kotaları her yıl en geç 30 Haziran tarihine kadar, yurt içi şeker talebi, fabrikaların işleme ve şeker üretim kapasiteleri gözönünde bulundurularak Kurul tarafından müteakip beşer yıllık dönemler için tespit edilir.
Kotalar, fabrikaların üretim süreleri ile son üç yıllık ortalama fiili günlük işleme kapasiteleri ve/veya üretim miktarları ve randımanları esas alınmak suretiyle hesaplanır. İlk kez üretime geçecek ve üç yaşın altındaki şeker fabrikaları ile bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kapasite artırım izni almış olan fabrikalar için kota belirlenmesinde nominal üretim verileri esas alınır.
Yeni fabrika kurulabilmesi ve/veya mevcut fabrikaların kapasitelerini artırabilmeleri için kota temin etmeleri zorunludur. Şirketlere yeni kota tahsisine Kurul yetkilidir.
Kota iptal ve transferleri
MADDE 4. — Şirketler haklı bir sebebe dayanmadan iki yıl üst üste kendilerine tahsis edilen kotalardan % 90’ın altında arz sağladıkları takdirde, kota ile arz arasındaki fark kadar kota haklarını Kurulca belirlenecek süre için kaybederler. Şirketler bu süre içinde kaybettikleri kota hakkına karşılık yeni kota sağlayamazlar.
Şirketlere tahsis edilen kotalar, Kurul tarafından belirlenecek süre içinde kullanılmadığı takdirde iptal edilir.
Zorunlu hallerde pazarlama yılı içinde kotalar arası şeker transferi yapılır. A kotasının bir kısmı pazarlanamadığı takdirde, pazarlanamayan miktar gelecek yılın A kotasına aktarılır ve bir sonraki yılın A kotası aktarılan miktar kadar düşürülür veya cari pazarlama yılı içinde, şirketlerin talep etmesi durumunda ve Kurulca uygun bulunması halinde pazarlanamayan A kotasının tamamı veya bir kısmı, aynı pazarlama yılı içinde ihraç edilmek kaydıyla C şekerine aktarılabilir.
Şirketler yapacakları kapasite değişikliklerine göre ve/veya mücbir sebeplerin tespiti durumunda Kurul kararı ile bünyelerindeki fabrikalar arasında kota aktarımı yapabilirler.
Kotaların tespiti, tahsisi, iptali ve transferleri ile yeni kota tahsisine ilişkin hususlar ve uygulamaya ilişkin denetimler Bakanlık tarafından, Müsteşarlığın görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.
Hammadde ve şeker fiyatları
MADDE 5. — Şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir. Buna ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Şeker üretiminde kullanılan diğer hammaddeler ise şirketler tarafından üreticiler ve/veya piyasadan temin edilir.
Şeker satış fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler tarafından serbestçe belirlenir.
Şeker ihracat ve ithalatı
MADDE 6. — Dünya borsa fiyatları, iç fiyatlar, arz talep dengesi, spekülatif etkiler ve diğer ilgili hususlar dikkate alınarak şeker ticaretinde yapılması istenen düzenlemeler konusunda Kurul, Müsteşarlığa görüş bildirir.
İmalatçı-ihracatçıların dahilde işleme rejimi ve/veya benzer uygulamalar çerçevesinde hammadde veya yardımcı madde olarak kullandıkları yabancı menşeli şeker, C şekeri kapsamında olup, doğrudan veya işlenmiş ürün olarak yurt içinde pazarlanamaz. Bu kapsamda ithal edilecek şeker için Kurul, Müsteşarlığa görüş bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teşkilat
Şeker Kurumu
MADDE 7. — Bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatın uygulanmasını sağlamak, uygulamayı denetlemek ve sonuçlandırmak, Kanunda verilen yetkiler çerçevesinde düzenlemeler yapmak ve Kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere, kamu tüzel kişiliğine sahip Şeker Kurumu kurulmuştur. Kurumun merkezi Ankara’dadır. Kurumun organları, Şeker Kurulu ve hizmet birimlerinden oluşur. Kurum, Şeker Kurulu tarafından yönetilir.
Kurumun ilişkili olduğu Bakanlık, Sanayi ve Ticaret Bakanlığıdır.
Şeker Kurulu
MADDE 8. — Kurul, Kurumun karar organı niteliğinde olup, bu Kanun kapsamındaki konularda her türlü kararları almak ve uygulamak üzere, biri Başkan ve biri Başkanvekili olarak toplam yedi üyeden olutur.
Kurul Başkanı, Kurumun da Başkanıdır. Kurumu, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı Başkan temsil eder. Bu sorumluluk; Kurulun işleri ile ilgili olarak kamuya bilgi verilmesi görevini de kapsar. Başkanvekili, Başkanın yokluğunda Başkanın tüm görevlerini ve yetkilerini üstlenir.
Bakanlar Kurulu; Bakanlık, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlık, sakaroz kökenli şeker üreten ve sermayesi kamuya ait olan Şirket ile pancar kooperatiflerinin oluşturduğu üst birliğin göstereceği ikişer aday, sakaroz ve nişasta kökenli şeker üreten şirketlerin her grubundan Türkiye’deki fabrikalarından nominal üretim kapasitesinin son üç yıl ortalama üretimi en fazla olan iki şirketin ayrı ayrı önerecekleri ikişer aday arasından birer üye olmak üzere bir Başkan ve altı üye seçer ve atar. Başkanvekilini, Kurul üyeleri kendi aralarından seçer.
Kurul Batkan ve üyelerine Yüksek Planlama Kurulunca kamu iktisadi tetebbüsleri yönetim kurulu batkan ve üyeleri için belirlenen ücret ödenir.
Kurul üyeliği görevi; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamede düzenlenen başka iş ve hizmet yasağının kapsamı dışındadır.
Kurul üyeleri; hukuk, iktisat, mühendislik, işletme, uluslararası ilişkiler, kamu yönetimi veya maliye dallarında yurt içi ya da yurt dışında en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş (pancar kooperatiflerinin oluşturduğu üst birliği temsil eden üye için bu şart aranmaz), mesleki açıdan yeterli bilgi ve deneyime sahip bulunan ve meslekleri ile ilgili olarak kamu veya özel sektörde en az on yıl çalışmış kişiler arasından seçilir. Üyelerde ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının 1, 4, 5, 6 ve 7 numaralı bentlerinde belirtilen şartlar aranır.
Kurul üyelerinin görev süresi beş yıldır. Kurula atanan üyelerin, temsil ettikleri kuruluşlardaki görevlerinden ayrılmaları halinde üyelikleri sona erer. Bu nedenle veya diğer herhangi bir nedenle üyelikleri sona erenlerin yerlerine Bakanlar Kurulu tarafından en geç bir ay içinde yeni bir üye seçilir ve bu maddede belirtilen usule göre atamaları yapılır. Bu şekilde atananlar, yerine atandıkları üyelerin sürelerini tamamlar.
Kurul, Başkanın daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kurul, Başkanın daveti veya en az üç üyenin yazılı isteği ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile olağanüstü toplantı yapabilir. Toplantıyı Kurul Başkanı veya yokluğunda Başkanvekili yönetir. Her bir toplantının gündemi toplantıdan önce Başkan ya da yokluğunda Başkanvekili tarafından hazırlanarak Kurul üyelerine bildirilir.
Kurul Başkan ve üyelerinin toplantılara katılmaları esastır. Kurul üyelerinden mazereti olanların toplantıdan önce mazeretlerini Kurul Başkanına bildirmeleri gerekir. Arka arkaya dört toplantıya veya bir yıl içinde toplam on toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üyeler istifa etmiş sayılırlar. Yerlerine bu maddede belirtilen usullere göre yeni üye atanır.
Kurul, kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğunun aynı yöndeki oyu ile alır. Kurul üyeleri çekimser oy kullanamazlar.
Toplantı kararları ilgililere Kurum tarafından duyurulur.
Kurulun görev ve yetkileri ile denetimi
MADDE 9. — Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:
a) A ve B kotalarının tespiti, iptal ve transferleri hakkında kararlar alır ve uygular.
b) Kurum harcamaları ve işlemleri, depolama primi, araştırma geliştirme faaliyetleri ile benzeri idarî giderler için kullanılmak üzere, faaliyetteki şirketlerin cari pazarlama yılına ait, yeni kurulan şirketlerin ise ilk pazarlama yılına ait A kotaları karşılığı şeker miktarının ilgili pazarlama yılı başındaki fabrika satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutarının binde beşini aşmamak üzere katılım paylarını belirler, bu konuda karar alır ve uygular. Her bir pazarlama yılı için Kurulca hesaplanarak Eylül ayının ilk haftasında şirketlere bildirilecek olan katkı payı tutarının onikide biri Eylül ayından başlamak ve takip eden takvim yılının Ağustos ayında tamamlanmak üzere, her ay sonunu takip eden yedi iş günü içinde Kurum özel hesabına aktarılır. Katılım paylarını yeniden belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
c) Şeker için depolama kesintisinin yapılıp yapılmaması, prim ödenip ödenmemesi hususunda karar alır ve uygular. Yurt içi üretim ve pazar işleyişlerinde bu Kanunun amaçlarına uygun olarak düzenleme yapmaya, depolama kesintisini almaya, depolama prim miktarlarını tayin, sarf ve mahsuba ilişkin kararlar alır.
d) İç fiyat, arz talep dengesi ve spekülatif etkileri dikkate alarak şeker ticaretinde yapılması istenen düzenlemeler konusundaki görüşlerini Müsteşarlığa bildirir.
e) Bu Kanunda öngörülen idarî para cezalarını uygular.
f) Sektörle ilgili araştırma-geliştirme faaliyetlerini yönlendirerek organizasyon sağlar ve gerekli olduğu hallerde kaynak tahsis eder.
g) Bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken, gerekli gördüğü her türlü bilgiyi; kamu kurum ve kuruluşları ile piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bunların her türlü birliklerinden isteyebilir. Kurul tarafından istenen bilgiler tam ve doğru olarak, talep edilen süre dahilinde ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından Kurula verilir.
h) Şirket ve bünyesindeki fabrikalarda, görevleri ile ilgili konularda araştırma ve denetimde bulunabilir. Bu amaçla gerektiğinde ilgili kurum, kuruluş ve kişilerden yararlanabilir.
ı) Bu Kanunun amaçlarına uygun olarak sektörle ilgili diğer hususlarda kararlar alır ve uygular.
j) Yurt içinde ve dışında konusu ile ilgili kuruluşlarla işbirliği yapabilir, gerektiğinde bu kuruluşlara üye olabilir.
Kurul üyeleri, Kurulun para, para hükmündeki evrak, senet ve diğer mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve defterler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı memur sayılırlar ve haklarında 765 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının Üç ve Altıncı Bablarındaki hükümler uygulanır.
Kurul üyelerinin, görevlerini yaptıkları sırada öğrendikleri gizli bilgileri açıklamaları halinde, haklarında 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 229 uncu maddesi hükmü uygulanır ve Kuruldaki görevlerine son verilir. Bu kişiler Kurul üyeliğine tekrar seçilemezler.
Kurul, ticarî sırlar ve gizli rekabet bilgileri de dahil olmak üzere, ticarî açıdan hassas olan her türlü bilginin açıklanmasını engelleyecek usul ve esasları belirlemek ve uygulamakla görevlidir.
Kuruma ait gelirler, Türkiye’de yerleşik bankalarda açılacak hesaplarda toplanır. Bu hesaplardan Kurul, bu Kanunun amaçlarına uygun olarak harcama yapmaya yetkilidir.
Kurumun denetimi Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından yapılır.
Hizmet birimleri
MADDE 10. — Kurum hizmetlerinin gerektirdiği görevler, hizmet birimleri tarafından yürütülür. Bu Kanuna ekli cetvelde yer alan personel, 1475 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre istihdam edilir. Söz konusu ekli cetvelde yer alan kadrolarda toplam sayı aşılmamak üzere unvan ve statü değişikliği yapmaya, söz konusu sayının altında personel istihdam etmeye Kurul yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ceza Hükümleri
İdarî para cezaları
MADDE 11. — B kotası şekeri bulundurmayan veya Kurul kararı dışında satan ya da bedelsiz devreden gerçek ve tüzel kişiler hakkında, bulundurmadığı veya elinden çıkardığı şeker miktarının, tespitin yapıldığı tarihteki fabrika satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutar kadar Kurulca idarî para cezası verilir.
C şekerini Kurul kararı dışında iç piyasada satan veya bedelsiz devredenler hakkında birinci fıkrada öngörülen cezalar uygulanır.
Kurulun bilgi ve kararı dışında şirketlerin, fabrikaları arasında kota aktarımı yapmaları halinde her biri için ayrı ayrı olmak üzere, aktardıkları şeker miktarının, tespitin yapıldığı tarihteki fabrika satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutar kadar Kurulca idarî para cezası verilir.
Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak, şirketlerin birbirleri arasında kota aktarımı yapmaları halinde her biri için ayrı ayrı olmak üzere, aktardıkları kota karşılığı şeker miktarının, tespitin yapıldığı tarihteki fabrika satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutar kadar Kurulca idarî para cezası verilir.
Bu Kanunun amaçlarına aykırı olarak, şirketler tarafından A ve B kotası dışında temin edildiği tespit edilen şekerin doğrudan veya dolaylı olarak iç piyasada satılması veya devredilmesi halinde bu fiili işleyenler hakkında bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen cezalar uygulanır.
Kurul tarafından bilgi isteme veya yerinde inceleme hallerinde; istenen bilgilerin yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğinin saptanması veya hiç bilgi verilmemesi ya da yerinde inceleme imkânının verilmemesi hallerinde, bu fiili işleyen şirketler yedi gün içinde bilgilerin verilmesi ve/veya inceleme imkânının sağlanması için ihtar edilir. Bu süre zarfında bilgilerin verilmemesi ve/veya inceleme imkânının sağlanmaması halinde, şirketlerin Kurulca cari pazarlama yılı için tahsis edilen A kotası miktarının cari pazarlama yılı başındaki fabrika satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutarının % 3’üne kadar idarî para cezası verilir.
İdarî para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin tekrarı halinde verilecek para cezası, önceki ceza tutarının iki katı olarak uygulanır.
Tahsil edilen idarî para cezalarının % 10’u Kurum özel hesabına aktarılır, kalan miktar bütçeye gelir yazılmak üzere Hazine hesaplarına intikal ettirilir.
İdarî para cezaları 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
İdarî para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Yapılacak itirazları idarî para cezalarının yerine getirilmesini durdurmaz.
Kesinleşen idarî para cezalarının tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yönetmelikler
MADDE 12. — Kurumun yönetim ve temsili, Kurulun çalışma usul ve esasları ile hizmet birimlerinin çalışma usul ve esasları, depolama kesinti ve primi ile ilgili düzenlemeler ve diğer hususlar, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren dört ay içinde Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 13. — 22.6.1956 tarihli ve 6747 sayılı Şeker Kanunu ile 10.9.1960 tarihli ve 79 sayılı Millî Korunma Suçlarının Affına, Millî Korunma Teşkilât, Sermaye ve Fon Hesaplarının Tasfiyesine ve Bazı Hükümler İhdasına Dair Kanunun 8 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. — 6747 sayılı Şeker Kanununa uygun olarak yurt içinde şeker fabrikası kurup işletmek üzere Bakanlar Kurulundan izin alan, ancak henüz üretime geçmeyen gerçek ve tüzel kişilerin kota hakkı saklıdır. Bu hak, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süre ile geçerlidir. Bu süre içinde kota, hak sahibince başkasına devredilemez.
GEÇİCİ MADDE 2. — Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, Kurul hammadde ekim dönemini dikkate alarak ilk pazarlama yılını belirler. İlk kota tespiti, bu pazarlama yılı baz alınarak yapılır.
GEÇİCİ MADDE 3. — İlgili kuruluşlar, kurul üye adaylarını bu Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen bir ay içerisinde Bakanlığa bildirirler. Bu süreyi takip eden bir ay içerisinde Kurul Başkan ve üyeleri atanır.
GEÇİCİ MADDE 4. — Kurul ve hizmet birimlerinin oluşumu tamamlanıncaya kadar bu Kanunda belirtilen iş ve işlemler ile gerekli harcamalar Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
GEÇİCİ MADDE 5. — Kurulca belirlenecek ilk pazarlama yılı başında stokunda şeker bulunduran şirketlerin talep etmeleri halinde şeker stoklarının tamamı veya bir kısmı Kurul kararı ile C şekeri kapsamına alınır.
GEÇİCİ MADDE 6. — Şeker Kurulu üyelerinin seçilip atanması ile ilgili 8 inci maddedeki sakaroz kökenli şeker üreten ve sermayesi kamuya ait şirketin önereceği iki aday arasından seçilerek belirlenecek üyelik, özelleştirme suretiyle kamu payının devredilmesi halinde, sakaroz kökenli şeker üreten şirketlerin Türkiye’deki fabrikasından son üç yıl ortalama üretimi en fazla olan ikinci şirkete ait olur.
GEÇİCİ MADDE 7. — 2001 yılı pancar fiyatı Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 8. — Uluslararası kuruluşlar ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde, Bakanlar Kurulu, Kurum ve organlarının görev, yetki ve görev süresini 31.12. 2004 tarihinde yeniden belirler.
Yürürlük
MADDE 14. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(1) SAYILI LİSTE
HİZMET BİRİMLERİNDE İSTİHDAM EDİLECEK PERSONELE İLİŞKİN CETVEL
| Ünvan |
Adet |
| Genel Sekreter |
1 |
| Genel Sekreter Yardımcısı |
1 |
| Uzman |
20 |
| Uzman yardımcısı |
15 |
| İdari Personel |
25 |
| |
Şeker Kurumu Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik |
BİRİNCİ KISIM
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; 4634 sayılı Şeker Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın uygulanmasını sağlamak, uygulamayı denetlemek ve sonuçlandırmak, Kanunda verilen yetkiler çerçevesinde düzenlemeler yapmak ve Kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak maksadıyla kurulan Şeker Kurumunun; kuruluş, görev, çalışma usul ve esaslarını belirmektir.
Kapsam
Madde 2 - Şeker Kurumunun teşkilatı, yönetim ve çalışma usul ve esasları bu Yönetmelikle düzenlenmiştir.
Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik, 19.4.2001 tarihli ve 24378 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren 4634 sayılı Şeker Kanunun 12 nci maddesi gereğince hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen
- a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını
- b) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını
- c) Kurum: Şeker Kurumunu
- d) Kurul: Şeker Kurulunu
- e) Başkan: Şeker Kurulu Başkanını
- f) Kanun: 4634 sayılı Şeker Kanununu
- g) Şeker: Beyaz şeker ( standart, rafine küp ve kristal şeker) , yarı beyaz şeker, rafine şeker, ham şeker ve kahverengi şeker olarak sınıflandırılan, pancar veya kamıştan üretilen kristallendirilmiş sakaroz ile nişasta kökenli izoglukoz, likid yada kurutulmuş halde glukoz şurubu, sakaroz veya invert şeker veya her ikisinin karışımının suda çözünmesinden meydana gelen şeker çözeltisi ve invert şeker şurubu ile inülin şurubu,
- h) Pazarlama Yılı: 1 Eylül ile 31 Ağustos tarihleri arasındaki dönemi,
- i) A Kotası: Yurt içi talebe göre üretilen ve pazarlama yılı içinde iç pazara verebilen şeker miktarını,
- j) B Kotası: A kotasının belli bir oranına tekabül eden ve güvenlik payı için bulundurulmak üzere üretilen şeker miktarını,
- k) Şeker Fabrikası: Şekeri girdi olarak kullanan işletmeler hariç olmak üzere (g) bendinde tanımlanan ürünler ile ham şekeri işleyerek şeker üreten işletmeyi,
- l) Şirket: Bir veya birden fazla sayıda şeker fabrikasını bünyesinde bulunduran ve/veya işleten tüzel kişiliği,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Kuruluş ve teşkilat
Kurumun Kuruluşu ve Hukuki Yapısı
Madde 5- Şeker Kurumu, ve Kanunda ön görülen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere Kanunla kurulmuş kamu tüzel kişiliğidir. Kurum; Şeker Kurulu ve hizmet biriminden oluşur. Kurum; Şeker kurulu tarafından yönetilir.
Kurumun merkezi Ankara’dadır.
Kurumun ilişkili olduğu Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Şeker Kurulu
BİRİNCİ KISIM
Kurulun Teşekkülü ve Görev Süreleri
Kurulun Teşekkülü
Madde 6- Kurul, Kurumun karar organı niteliğinde olup, Kanun kapsamındaki konularla her türlü kararı almak ve uygulamak üzere; biri Başkan ve biri Başkanvekili, toplam yedi üyede3n oluşur.
Kurul Üyelerinin Seçimi
Madde 7 – Bakanlar Kurulu; Bakanlık, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Müsteşarlığın bağlı olduğu bakanlık, sakaroz kökenli şeker üreten ve sermayesi kamuya ait olan Şirket ile pancar kooparatiflerinin oluşturduğu üst birliğin göstereceği ikişer aday, sakaroz ve nişasta kökenli şeker üreten şirketlerin her gurubundan Türkiye’deki fabrikalarından nominal üretim kapasitesinin son üç yıl ortalama üretimi en fazla olan iki şirketin ayrı ayrı önerecekleri ikişer aday arasından birer üye olmak üzere bir Başkan ve altı üye seçer ve atar.
BAŞKAN
Madde 8 - Kurul Başkanı, Kurumun da Başkanıdır. Kurumu, idare ve yargı mercile rinde ve üçüncü kişilere karşı Başkan temsil eder. Bu sorumluluk; Kurulun işleri ile ilgili olarak, kamuya bilgi verilmesi görevini de kapsar.
Beş yıllık süre dolmadan Başkanın herhangi bir nedenle görevinden ayrılması halinde. Kanunun 8 inci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Başkanvekili
Madde 9 – Başkanvekilini, Kurul üyeleri kendi aralarında seçer. Bunun için Kurulun Başkan ve üyelerin belirlenmesinden sonra, adaylar başkana bildirilir. Kurul başkanı, adayları belirterek gündeme alır. Başkanvekili, Başkanın yokluğunda Başkanın tüm görev ve yetkilerini üstlenir.
Atama Şartları
Madde 10 – Kurul Başkanı ve üyeleri; hukuk, iktisat, mühendislik, işletme, uluslar arası ilişkiler, kamu yönetimi veya maliye dallarında yurt içi ya da yurt dışında en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş (pancar kooparatiflerinin oluşturduğu üst birliği temsil eden üye için bu şart aranmaz ) , mesleki açıdan yeterli bilgi ve deneyime sahip bulunan ve meslekleri ile ilgili kamu veya özel sektörde en az on yıl çalışmış kişiler arasından seçilir. Başkan ve üyeleri ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının 1, 4, 5, 6 ve 7 numaralı bentlerinde belirlenen şartları taşımaları zorunludur.
Görev Süreleri
Madde 11 – Kurul Başkanı, Başkanvekili ve üyelerinin görev süreleri beş yıldır.
Kurula atanan üyelerin, temsil ettikleri kuruluşlardaki görevlerinden ayrılmaları halinde, üyelikleri sona erer. Bu nedenle veya diğer herhangi bir nedenle üyelikleri sona erenlerin yerlerine Bakanlar Kurulu tarafından en geç bir ay içinde yeni bir üye seçilir ve atanır. Bu şekilde atananlar, yerine atandıkları üyelerin sürelerini tamamlar.
Atamalar için gerekli şartları kaybettikleri veya kanunla verilen görevle ilgili olarak suç işledikleri kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olan Kurul Başkan, Başkanvekili ve üyelerin görevleri sona erer.
Yasaklar
Madde 12 – kurul üyeliği görevi; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlemesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Karar namede düzenlenen başka iş ve hizmet yasağının kapsamı dışındadır.
Kurul üyeleri; Kurulun para, para hükmündeki evrak, senet ve diğer mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve defter üzerinde işle dikleri suçlardan memur sayılırlar ve haklarında 765 sayılı Türk Ceza Kanunun İkinci Kitabının üç ve altıncı Bablarındaki hükümler uygulanır.
Kurul üyelerinin, görevlerini yaptıkları sırada öğrendikleri gizli bilgileri açıklamaları halinde, haklarında 765 sayılı Türk Ceza Kanunun 229 uncu maddesi hükmü uygulanır ve Kuruldaki görevine son verilir. Bu kişiler Kurul üyeliğine tekrar seçilemezler.
İKİNCİ KISIM
Kurulun Görev ve Yetkileri
Kurulun Görev ve Yetkileri
Madde 13 – Kurulun görev yetkileri şunlardır.
- a) A ve B kotalarını tespit etmek, iptal ve transferleri hakkında kararlar alma ve bu kararları uygulamak.
- b) Kurum harcamaları ve işlemleri, depolama primi, araştırma geliştirme faaliyetleri ile benzeri idari giderler için kullanılmak üzere, faaliyetteki şirketin cari pazarlama yılına ait, yeni kurulan şirketlerin ise ilk pazarlama yılına ait A kotaları karşılığı şeker miktarının ilgili pazarlama yılı başındaki fabrika satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutarın binde beşini aşmamak üzere katılım paylarını belirlemek, bu konuda karar almak ve uygulamak.
- c) Şeker için depolama kesintisinin yapılıp yapılmaması, prim ödenip ödenmemesi hususunda kararlar almak ve bu kararı uygulamak. Yurt içi üretim ve pazar işleyişlerinde Kanunun amaçlarına uygun düzenlemeler yapmak, depolama kesintisi almak, depolama prim miktarını tayin etmek, sarf ve mahsusa k,ilişkin kararlar almak.
- d) İç fiyat, arz talep dengesi ve spekülatif etkileri dikkate alarak, şeker ticaretinde yapılması istenen düzenlemeler konusundaki görüşlerini Müsteşarlığa bildirmek.
- e) Kanunda ön görülen idari para cezalarını uygulamak.
- f) Sektörle ilgili araştırma-geliştirme faaliyetlerini yönlendirmek organizasyonlar sağlamak ve gerekli olduğu hallerde kaynak tahsis etmek.
- g) Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken, gerekli gördüğü her türlü bilgiyi; kamu kurum ve kuruluşları ile piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan veya satan, gerçek ve tüzel kişilerle, bunların her türlü birliklerinden istemek.
- h) Gerek duyulması halinde şirket ve bünyesindeki fabrikalarda, görevleri ile ilgili konularda araştırma ve denetimde bulunmak. Bu amaçla, gerektiğinde bağımsız denetim kuruluşlarından yararlanmak.
- i) Kanun amaçlarına uygun olarak, sektörle ilgili diğer hususlarda kararlar almak ve uygulamak.
- j) Yurt içinde ve dışında, konusu ile ilgili kuruluşlarla iş birliği yapmak, gerektiğinde bu kuruluşa üye olmak.
- k) Ticari sırlar ve gizli rekabet bilgileri de dahil olmak üzere, ticari açıdan hassas olan her türlü bilginin açıklanmasını engelleyecek usul ve esasları belirlemek ve uygulamak.
- l) Kurul Başkanvekilini seçmek.
- m) Kurumun personel politikasını çalışma usul ve esaslarını saptamak, uygulanmasını izlemek, hizmet birimlerinde istihdam edilecek personel ile ilgili atama kararını almak. Hizmet biriminde istihdam edilecek personelin genel seçilme ve atanma şartlarını belirlemek.
- n) Kurumun yıllık bütçesi, gelir gider kesin hesabı ve yıllık çalışma programlarını hazırlatmak ve onamak, gerektiğinde, gerektiğinde bütçede hesaplar arasında aktarma yapmaya karar vermek
- o) Menkul ve gayrimenkul satın alma, satış, kiralama gibi konularda gerekli düzenlemeleri yapmak.
- p) Kanun ve Kanunu dayanılarak çıkarılacak Yönetmeliklerle ilgili olarak verilen diğer görevleri yerine getirmek.
- q) Kurul Başkanı adına imzaya yetkili personelin görev yetki alanını belirlemek.
- r) Kurul üyeleri ve Hizmet Birimi personellerinin yurt dışı görevlendirmeleri hakkında karar almak.
- s) Kurul üyeleriyle hizmet biriminde istihdam edilen personelin yurt içi ve yurt dışı yol giderleri ve gündeliklerini kanunlarla getirilen sınırlamak dahilinde belirlemek.
Kurul; yukarıda sayılan görevlerle ilgili hususlarda, Kanun ve Yönetmeliklerle ilgili olarak gerekli düzenlemeleri yapmak üzere tebliğ ve yönergeler çıkarır ve uygular.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kurulun Çalışma Esasları
Toplantı Zamanı ve Davet
Madde 14 – Kurul, Kurul Başkanının davetiyle toplanır. Toplantı ayda iki defadan az olmamak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğuyla yapılır. Kurul, Başkanın daveti veya en az üç üyenin yazılı isteği ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile olağan üstü toplantı yapılabilir. Toplantı tarih ve saati toplantıdan önce kurul üyelerine bildirilir.
Toplantı daveti, yer ve saati bir önceki toplantıda kararlaştırılmamış ise, Başkan tarafından tespit edilir ve genel sekreterlik tarafından yazılı olarak üyelere duyurulur. Kurum merkezi dışında da toplantı yapılabilir.
Toplantı Gündemi ve Görüşmede usul
Madde 15 – Toplantıyı Kurul Başkanı yönetir, toplantı gündemi toplantıdan önce Başkan tarafından belirlenerek kurul üyelerine bildirilir. Başkan toplantıda karara bağlanacak konuları belirler ve serbestçe tartışılmasını sağlar. Oylamada Başkan oyunu en son kullanır ve oyları toplar
Kurul oylamanın gizli yapılmasını ver şeklini kararlaştıra bilir.
Toplantıya Katılmama Halleri
Madde 16 Kurul başkan ve üyelerin bütün toplantılarda bulunmaları asıldır.
Kurul üyelerinden mazeretli olanlar, mazeretlerini yazılı olarak Başkanlığa bildirmeleri gereklidir.
Arka arkaya dört toplantıya veya bir yıl içerisinde toplam on toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üyeler istifa etmiş sayılırlar. Yerlerine kanunda belirlenen esaslara göre yeni üye atanır.
Kurul Kararları
Madde 17 – Kurul kararları gizli görüşme sonucu alınır. Kurul üyeleri çekimser oy kullanamazlar. Görüşmelere mazeretli olanlar dışındaki üyeler katılır.
Kurulca belirli bir konuda görüşlerini bildirmeleri istenen kurum personeli ve uzman kişiler de ilgili oldukları konulara Başkan tarafından davet edilebilir.
Toplantıda Kara Nisabı
Madde 18 Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğunun aynı yöndeki oyu ile alır.
Tutanak ve Kararlar
Madde 19 Kararlar, Kurul başkanı veya onun görevlendireceği bir kurum personeli tarafından yazılır. Kararların yazıldığı tutanakların her sayfası, toplantıya katılan Başkan ve üyelerce imzalanır.
Kurul; konuşmalarının tutanağa geçirilmesini önceden bir ilke kararına bağlaya bileceği gibi, bunu toplantı sırasındada kararlaştırabilir. Ancak; Başkan ve üyelerden birinin tutanağa geçmesini istemediği görüşmeler de tutanağa yazılır.
Karara karşı görüşte olan üyeler ayrı veya birlikte oy şerhi veya gerekçesini tutanağa yazdırır ve altını imzalar.
Karar Defteri
Madde 20 Toplantı tutanaklarına yazılan kararların her sahifesini toplantıya katılmış olan Başkan ve üyeler tarafından imzalanır.
Kurulun görüşme ve karar tutanakları, satır aralarında açık bırakılmamak ve çıkıntı olmamak kaydıyla, noterden onaylanmış birbirini izleyen sayfa numaralı bir deftere tarih ve numara sırasıyla geçirilir.
Karar defterine, toplantıya ait tutanak ve kararların yazılmasında aşağıdaki sıra gözetilir.
- a) Toplantıya katılanlarla katılmayanların adları ve katılmama nedenleri,
- b) Gündem sırasına göre konu ile ilgili öneri yazısı yada önerge,
- c) Görüşme tutanağı
- d) Karar metni
Kararların Saklanması ve Yayımlanması
Madde 21 Tutanağın imza aslı Kurum Genel Sekreterliği’nde saklanır. Kararların onaylı örmekleri ve/veya sonuçları gereği yapılmak üzere ilgili hizmet birimlerine veya ilgililere gönderilir.
Karar örneklerinin aslına uygunluğu Kurul Başkanı tarafından onaylanır.
Kararların Açıklanması
Madde 22 Toplantılarda görüşülen konular ve alınan kararlar hakkında ve kurumun her türlü çalışanları ili ilgili olarak, basın ve yayın organlarına Kurul Başkanı tarafından açıklama yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kurum Hizmet Birimleri
BİRİNCİ KISIM
Kurum Hizmet Birimleri
Kurumun Hizmet Birimleri
Madde 23 Kurum hizmetlerinin gerektirdiği görevler. Hizmet birimleri tarafından yürütülür. Hizmet Birimleri; kanunun (I) sayılı Cetveli göz önüne alınarak, Hukuk Müşavirliği, Ekonomik Araştırma-Planlama ve Değerlendirme, İzleme Koordinasyon ve Denetleme ile Personel, İdari ve Mali İşler olmak üzere Yönetmeliğe ekli şemada yer alan 4 ana birimden oluşur. Kurul, bu birimler ve birimlerde çalışan personelin görev yetkilerini belirler. Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadrolardaki toplam sayı aşılmamak üzere personel kadrolarında unvan ve statü değişikliği yapmaya Kurul yetkilidir.
Kurum Hizmet Biriminde İstihdam Edilecek Personelin Atama Şartları
Madde 24 Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, Uzman ve Uzman yardımcıları; yurt içi veya yurt dışında en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş adaylar arasından seçilir. İdari personelin %20 si lise ve dengi okul öğrenimi, diğerlerinde ise yurt içinde yada yurt dışında en az dört yıllık yüksek öğrenim şartı aranır. Kurumun Hizmet Birimlerinde istihdam edilecek personelin ayrıca 657 sayılı devlet Memurları kanunun 48 nci maddesinin (A) fıkrasının 1,4,5,6 ve 7 numaralı bentlerinde belirtilen şartları taşımaları zorunludur.
İKİNCİ KISIM
Kurun Hizmet Birimlerinde İstihdam Edilecek
Personelin Hak ve Sorumlulukları
Ücret,Emeklilik ve İkramiye
Madde 25 Hizmet birimlerinde istihdam edilecek personel 1475 sayılı iş kanunu hükümlerine tabidir.
Personelin ücretleri şeker kurulu tarafından hiyerarşik bir skala çerçevesinde tespit edilir. Ücretler yüksek planlama kurulunca kamu iktisadi teşebbüslerinde istihdam edilen II sayılı cetvele tabi personel için tespit edilen en yüksek sözleşme ücreti tavanı için belirlenen ücretin iki katından yüksek olamaz personele yapılacak ücret artışları, diğer kamu personeline yapılacak artışlarla aynı tarih ve miktarda olur. Personele yılda iki maaş tutarında ikramiye ödenir, ikramiye ödemelerinin zamanı kurul tarafından belirlenir
Bu personel emeklilik işlemleri yönünden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile ilgilendirilir.
Sağlık Yardımı
Madde 26 Kurum hizmet birimlerinde istihdam edilecek personelin sağlık hizmetleri 506 sayılı sosyal sigortalar kanunu çerçevesinde yürütülür.
Disiplin Hükümleri
Madde 27 Kurum hizmet birimlerinde istihdam edilecek personelin uymakla yükümlü olduğu disiplin kurallarına ilişkin esaslar kurulca belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Sır Saklamak
Madde 28 Kurul Başkanı ve üyeleri ile personeli; çalışmaları ve incelemeleri sırasında kuruma, kurum ile ilişkide bulunan kişi veya kuruluşlara ve üçüncü kişilere ait öğrendikleri bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.
Bu kişiler, yaptıkları incelemeler ve yaptıkları araştırmalar nedeni ile aldıkları belge, suret, fotokopi ve dosyanın ekini oluşturan diğer veriler ile yazılı bilgileri saklamak ve başkalarının eline geçmemesini sağlayacak önlemleri almak zorundadırlar.
Sırlar, kanunen yetkili kılınan mercilerden başkasına herhangi bir surette açıklanamaz
Bu yükümlülük, ilgililerin görevden ayrılmalarından sonrada devam eder.
Kurumun Denetimi
Madde 29 Kurum içi denetim, inceleme ve soruşturma esasları kurulca belirlenir, bununla ilgili işlemler kurul kararı ile görevlendirilecek yetkililer tarafından yerine getirilir.
Kurumun denetimi Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından yapılır.
Yürürlük
Madde 30 Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde31 Bu yönetmelik hükümlerini Şeker Kurulu yürütür.
Tarihçe
